Üye Giriş  |   Yeni Üyelik  |   Şifremi unuttum !  
Üye Giriş

Lütfen e-postanızı ve şifrenizi giriniz!
Compel
Drop Down Menu
 
 
 
Drop Down Menu
Ödeme Kolaylıkları
Sipariş, ödeme, taksit ve kargo bilgileri için ödeme sayfamızı ziyaret ediniz.
 
 
Pratik Bilgiler
Yeni başlayanlar için genel bilgiler

GİRİŞ

Bilgisayarım var... ve müzik yapmak istiyorum.... ama nasıl? Etrafta o kadar çok program, ses kartı vs.. varki hangisi bana uygun, hangisi ne işe yarar, nasıl kullanılır??? Hiç bifikrim yok. Ordan burdan bölük pörçük kulaktan dolma şeylerle bişeyler yapmaya çalışıyorum ama hem zamanımı hem de paramı boşa harcıyorum... Yok mu bana yardım edicek? ... diyorsanız doğru yere geldiniz. Bu yazıyı yazmamızdaki amaç ister amatör, ister yarı-profesyonel olsun, bilgisayarla müzik konusunda neyi nasıl yapmaya karar vermenize yardımcı olmak. Hızla ilerleyen yazılım ve donanım dünyasında bugünlerde o kadar çok çeşitli ürünler ve imkanlar varki bu değil bu işe yeni merak saranlar, yıllardır bu işin içinde olanlar bile ipin ucunu kaçırabiliyor.

Öncelikle nelerin mümkün olduğu konusunda kısa bir giriş yapıp daha sonra adım adım sizi yönlendirmeye çalışacağız. Neler mi mümkün... ? Hemen herşey... Yeteri kadar yatırım yapılırsa, tüm bir albümü bilgisayar temelli bir sistem içerisinde hazırlayabilmek mümkün (Jean Michelle Jearre'ın son albümü gibi). Daha az harcayarak da aynısı mümkün ama kullanım kolaylığı, hız ve kaliteden fedakarlık ederek. Öncelikle imkanlarımızın neler olduğunu ortaya koyalım sonra sizler kendinize uygun olanları seçip kendi stüdyonuzu kurabileceksiniz...

* Bilgisayara gerçek sesleri (AUDIO) kayıt etmeniz mümkün (ister kendi sesiniz ister bir enstrüman sesi). Bu kayıdın kalitesi direkt olarak kullanacağınız ses kartının kalitesine bağlıdır.

* Bilgisayara harici elektronik müzik enstrumanlarının MIDI mesajlarını kayıt etmek mümkün. AUDIO ve MIDI'yi bir kez bilgisayara aldıktan sonra bunları kesip yapıştırıp, kopyalamak yani düzenlemek mümkün.

Cubase SX 2.0 Project Window
Harici müzik enstrümanlarınız yoksa bir takım programlarla bilgisayarın o sesleri çıkarmasını sağlamanız mümkün. (Virtual instruments veya software sampler'lar ile) Yaptığınız müziği (yanlızca MIDI kısmının) notaya dökmeniz mümkün.
Eski plak yada kasetlerinizdeki cızırtıları, gürültüleri temizleyip bunları CD'ye basmanız mümkün.

Bitler, frekanslar...

Bilgisayarınıza AUDIO kayıt yapacaksanız, sonuçta elde edeceğiniz seslerin kalitesi üzerinde en büyük etkiyi bu sesleri kayıt etmekte kullanacağınız ses kartı yapacaktır. Günümüzde çok kaliteli ses kartları piyasaya sunulmuştur. Bu alandaki en üst nokta 192kHz, 24-bit kayıt yapabilen ses kartlarıdır. Burada hemen çok karıştırılan -ki bunun tek sorumlusu ses kartı satıcılarının yanlış anlaşılmaya yol açaçak reklam kampanyalarıdır- bir konuya açıklık getirelim: "bit meselesi"

Kimi dergilerde okumuşsunuzdur 32-bit hatta 128-bit ses kartlarından bahsedildiğini... ses kartlarının "bit" adedinden bahsedildiğinde asıl anlaşılan, kartın sesleri dijital ortama aktarırken her bir ses örneğini parçaladığı bilginin yoğunluğudur. Bilgisayar teknolojisinin ilk zamanlarında 8-bit ses kartları vardı. Bu kartlardan elde edilen sesler pek gerçeğe yakın değildi. Zaman içinde gelişen teknoloji daha yüksek bit hassasiyetine sahip ses kartlarını makul fiyatlar seviyesine indirmeyi başarınca bilgisayar kullanıcılarıda 16-bit ses kalitesine kavuşmuş oldular. (Günümüzde satın alıp dinlediğimiz tüm müzik CD'leri 16-bit 44.1kHz lik kayıtlar içermektedir).

Tabii burada unutulmaması gereken çok önemli bir nokta var: her 16-bit ses kartının aynı kalitede olmayacağı... Temelde 16-bit olmalarına rağmen bu dönüştürme işlemleri için kullanılan algoritmalar, kullanılan elektronik aksamın kalitesi, devre tasarımının kalitesi gibi unsurlar sonuçta elde edilecek sesin üzerinde çok büyük rol oynarlar. Kötü bir 24-bit dönüştürücü, çok iyi tasarlanmış bir 16-bit dönüştürücüden çok daha kötü sonuç verebilir. Özetle 20 USD'lik 16-bit lik bir ses kartından 200 USD'lik 16-bitlik bir ses kartındaki kaliteyi beklememek gerek.

Digidesign 192 I/O Interface
Bu arada teknoloji de yerinde durmuyor tabi, artık 24-bit ses kartları bulmak mümkün. Aradaki bu 8-bit lik fark ses kalitesi üzerinde inanılmaz bir artış sağlamıştır.

Diyeceksiniz ki, sonuçta yapılan çalışmalar CD ye basıldığında 16-bit olarak transfer ediliyorlar, peki neden 24-bit? Herşeyden önce analog ortamdan dijital ortama geçilirken en yüksek hassasiyette bilgi aktarılması, aktarım sırasındaki kayıpları minimize eder, daha sonra bu bilgiler üzerinde yapılan çalışmaların hepsi 24-bit üzerinden yapılacağından daha geniş bir çalışma alanı sağlanmış olur. İş CD'ye aktarım noktasına geldiğinde dithering denilen bir işlem ile veriler 24-bit ten 16-bit'e indirgenir. Bu indirgeme için birçok algoritmalar kullanılmaktadır, bunların arasında en popüler ve kaliteli olan Apoogee firmasının geliştirdiği UV22 kodlamasıdır. Özetleyecek olursak, en son aşamada 16-bit'e indirgenmesine rağmen kayıtların 24-bit yapılması kulakla rahatlıkla farkedilebilecek bir kalite farkı ortaya çıkarmaktadır.

Sesin kalitesini belirleyen tek unsur bit adedi değildir. Hemen hemen aynı önemi taşıyan örnekleme frekansı kriteride ses üzerinde ciddi etki yaratır. Örnekleme frekansının anlamı, ses sinyalinin dijital ortama aktarıldığı sırada ne kadar sıklıkta örneğinin alınması gerektiğidir. Örneğin 44.1 kHz denildiğinde 1 saniyelik bir dönüştürme sırasında ses sinyalinin 44.100 adet örneği alınmaktadır. Fiziksel formüller ile ispatlandığı üzere, insan kulağının max. 22.05 kHz duyabildiği kabul edilecek olursa, dijital ortama aktarılmış bir sesin fark edilemeyecek kadar az kayıpla tekrar analog şekle dönüştürülebilmesi için 22.05 kHz nin iki katı yani 44.1kHz ile örnekleme yapılmalıdır. Günümüzde 32, 44.1, 48 ve artık 96/192kHz frekansları standart olmuştur. 96kHz şimdilik yanlızca profesyonel kalitedeki ses kartlarında mevcuttur.

Bilgisayar ve müzik
Bitler ve frekanslar konusunda bu kadarlık bir ön bilgiden sonra bilgisayarla nasıl müzik yapılabileceğine bakalım. Bilgisayar ile müziğin temel taşları neler?

Herşeyden önce bilgisayarınızda bir ses kartı bulunmalı. Biraz önce anlatmaya çalıştığımız gibi yapacağınız çalışmanın ses kalitesini doğrudan etkileyecek bir unusurdur ses kartınızın kalitesi... İki tür ses kartı kullanılabilir:

M-Audio AudioPhile 24/96
1. İçinde kendi sesleri olan ses kartları
2. İçinde ses bulunmayan, yanlıza bilgisayara ses aktarımı için kullanılan ses kartları.

Birinci tür ses kartlarını hemen hepiniz duymuşsunuzdur, Creative, Terratec, Aztek gibi firmaların ürettiği günümüzdeki PC'lerin hepsinde bulunan ses kartları.

İkinci tür ise daha profesyonel kartlardır. Bu kartlar sadece stereo giriş / çıkış sağlayanından tutunda 64 kanal analog ve dijital giriş / çıkış sağlayanına kadar çok çeşitleri vardır. Bu kartların üreticilerine örnek olarak, M-Audio, Digidesign, Steinberg gibi firmaları verebiliriz.


M-Audio Oxygen-8
Karar verilmesi gereken ikinci unsur ise bilgisayarınıza bir müzik klavyesi bağlamak isteyip istemeyeceğiniz. Her nekadar notaları mouse aracılığı ile girebiliyor olsanızda, bir müzik klavyesinden girmek kadar kullanışlı olmayacağı kesin...

Burada karşımıza MIDI kavramı çıkıyor. En basit anlamı ile MIDI müzik enstrumanlarının bilgisayar ve birbirleri ile veri alışverişini sağlayan bir protokoldür. Günümüzde satın alacağınız hemen her elektronik müzik enstrumanının MIDI portu vardır. Bu enstrümanların bilgisayara veri aktarımını sağlamak içinse bilgisayara bir MIDI ara birimi takılmalıdır. Burada karşımıza yine iki seçenek çıkıyor:

1. Bilgisayarın üzerindeki ses kartındaki 1 giriş/çıkışlı MIDI arabirimini kullanmak
2. Harici olarak kullanılabilecek 1 giriş / çıkıştan tutunda 8 giriş / çıkış sağlayanına kadar farklı özelliklerde MIDI arabirimleri kullanmak. M-Audio ve Steinberg bu tür arabirimler üretmektedir.

Bilgisayara yanlızca bir müzik klavyesi bağlayacaksanız en akıllıca çözüm son derece ucuz olan bir ses kartı / MIDI adaptörü ile ses kartınızın MIDI portunu kullanmaktır. (1.seçenek). Terratec firması bu tür kablolar üretmektedir. Eğer 2 veya daha fazla MIDI cihazınızı bilgisayara bağlayacaksanız o zaman 2. seçenek daha uygun olacaktır. M-Audio, Steinberg bu tür MIDI arabirimleri üretmektedir.

Cubase SX Score Editor
Artık müzik klavyenizde bilgisayara bağlandığına göre çaldığınız notaları programlar aracılığı ile bilgisayara kaydetmeye geldi iş. Bu tür programlara sequencer denilmekte. Steinberg, Emagic, MOTU ve Cakewalk bu tür programlar yapan belli başlı firmalardır. Sequencer programları ile çaldığınız notaları bilgisayara kayıt edebilir, yanlışları düzeltebilir, kopyalayabilir, düzenleme yapabilirsiniz. Ses kartınızdaki sesleri kulanarak istediğiniz enstrümanın seslerini çıkartabilirsiniz. Hatta önce piyano partisyonu kaydedip daha sonra bir başka kanal açıp orayada kemanları ve daha sonra davulları vs. kaydedip bütün bir parçayı oluşturabilirsiniz. Hepsi yanlızca bir klavye, ses kartı ve program ile...

Şimdi de sıra canlı sesleri kaydetmeye geldi.... bu iş için başlangıç olarak ses kartınızdaki mikrofon girişini ve basit bir mikrofon kullanabilirsiniz. Günümüzdeki sequencer programları artık hem MIDI hemde Audio kayıt imkanı vermektedir. Cubase SL veya Cubase SX bunlardan biridir. Canlı seslerinizide bilgisayara kaydettikten sonra bu sesler üzerinde de aynı MIDI gibi işlem yapabilirsiniz. Hatta... fazlası bile mümkün. Seslere çeşitli efektler verebilir,tonlayabilir, tonunu değiştirebililir süresini kısaltıp uzatabilirsiniz...

Reason V2.5
Software synthesizer (SS)

Son bir kaç yıldır SS'ler oldukça popüler olmaya başladılar. Bunlar kendi başlarına veya sequencer programların içinde virtual-instrument olarak kullanılmaktadırlar. Temel olarak, günümüzde kullanılan synthesizer ve müzik aletlerinin seslerini fiziksel olarak modellenerek bilgisayarın bu sesleri çıkarmasını sağlama esasına dayanırlar. Günümüz teknolojisi ile bu işlem kulaklarınıza inanamamamıza yol açacak kadar gerçekçi yapılabilmektedir. Bunlara en iyi örnek olarak Reason programını ve Pro-52 programını verebiliriz. Bunlardan birincisi kendi başına çalışabilen komple bir müzik stüdyosu olup Cubase programı ile entegre çalışabilmektedir, ikincisi ise cubase içinde bir vst-instruments olup eski Prophet-5 synthesizer'inin aynısını hatta fazlasını kullanıcılara sunmaktadır.

İşte size birkaç örnek konfigürasyon:

1. Yeni başlayan amatör:
- Seskartı
- MIDI adaptörü
- Sequencer programı

2. Yeni başlayan yarı-amatör:
- Yüksek kaliteli ses kartı
- Sequencer programı

3. Yarı-amatör:
- Audio kayıt kartı
- MIDI arabirimi (min 1 giriş / 3 çıkış)
- Harici ses modülü (leri)
- Üst seviye sequencer programı
- Software synthesizer programları

4. Pofesyonel:
- Audio kayıt kartı (çok giriş / çıkışlı)
- MIDI arabirimi ( 8 giriş / çıkış)
- Harici ses modülü (leri)
- Hardware sampler
- Üst seviye sequencer programı
- Software synthesizer programları
- Software sampler programları

Örnek konfigürasyonlar:
1. Revolution 7.1 / Cubase SL
2. Audiophile2496 / Cubase SL
3. Delta1010LT / M-Audio Midisport 2*4 / Cubase SX / Reason V3.0
4. Delta1010 / M-Audio Midisport 8*8 / Cubase SX / Reason V3.0 / Halion



Digidesign ProControl Sistemli Stüdyo
Daha fazlasını istiyorum...

O zaman bu işle tam profesyonel olarak ilgilenmeye başlayacaksınız demektir. Burada farklılaşan tek nokta kullanacağınız ses kartı ve bunların yan ünitelerinin çalışma prensibidir. Bu seviyedeki ses kartları (ProTools HD) tüm DSP işlemlerini (kayıt, playback, efektler vs. Vs..) kendi üzerinde halledecek, Yani bilgisayarın hızı ne olursa olsun yapılan işlemler sistemi yavaşlatmayacaktır.

Halbuki önceki sistemlerde eklenen her kanal, her efekt ilgisayarın gücünden bir miktar alıp götürecektir. Protools sisteminde ise kartın üzerindeki DSP'ler yettiğince yüklenilebilir. Bir yerde kartın gücü yetersiz mi kaldı? Hemen yanına bir DSP kartı daha ekleyip devam etme şansınız var. Bu sistemlerin en önemli özelliği proje ne kadar ağır olursa olsun hep hızlı olmaları ve sıfıra yakın geçikme ile çalışabilmeleridir. Bunun yanında eklenebilecek moduler giriş / çıkış ünitelerinin çeşitliliğide çok önemli bir "+" dır. Protools sisteminde 96 kanala kadar ses giriş çıkışı sağlanabilir.

Tabii tüm bu artılarının getireceği bir dezavantaj da var... Fiyatlar minimum 7,000-8,000 USD cıvarından başlamaktadır. Buna rağmen getirdiği artılar (güvenli ve sağlıklı çalışma ve yüksek kalite bunların en önemlilerinden biridir...) günümüzde bir çok profesyonel kullanıcının bu sistemi seçmesine sebep olmaktadır.

Burada Digidesign sisteminin bir artısından bahsetmeden geçemeyeceğiz: Digidesign'ın DIGI003 / DIGI003R sistemi kendi içinde komple bir kayıt / edit /mix sistemi olmakla beraber Protools sistemleri ile de %100 dosya uyumludur. Yani evinizde yaptığınız çalışmaları Harddsik'inizi alıp Protools kullanan herhangi bir stüdyoya götürüp orda devam etme imkanınız mevcut.

Kolay Gelsin!
 
  Site içinde yeralan tüm metin, resim ve diğer içeriğin hakları COMPEL MÜZİK AŞ'ye aittir. Başka bir ortamda kaynak gösterilse dahi izinsiz kullanılamaz. Gizlilik  
  Compel Müzik Anonim Şirketi | V7.10 | 2018 | Designed by Compel